پاسخ سریع به پرسش آییننامه
منظور از تخطی از محدودیتهای سرعتی در راهها، رانندگی با سرعتی بالاتر از حد مجاز قانونی یا عدم رعایت سرعت مطمئنه متناسب با شرایط اقلیمی، ترافیکی و ساختار جاده است که کنترل وسیله نقلیه را مختل میکند.
رعایت سرعت مجاز یکی از حیاتیترین قوانین راهنمایی و رانندگی است که ضامن سلامت راننده، سرنشینان و سایر کاربران ترافیکی است. بر اساس آمارهای راهور، درصد بالایی از تصادفات ناگوار جادهای ناشی از نادیده گرفتن سقف سرعت تعیین شده در محورهای مواصلاتی است. برای درک بهتر این مفهوم، باید ابعاد مختلف قانون راهنمایی و رانندگی را در این زمینه واکاوی کنیم.
تعریف دقیق تخطی از محدودیتهای سرعتی در آییننامه
در کتابچه قوانین راهور، مفهوم سرعت به دو بخش کاملاً مجزا تقسیم میشود که فراتر رفتن از هرکدام، مصداق بارز تخلف و قانونشکنی به شمار میرود. شناخت تفاوت این دو مفهوم به رانندگان کمک میکند تا در شرایط مختلف جوی و محیطی، تصمیمات ایمنتری اتخاذ کنند.
- تخطی از سرعت مجاز (سرعت مطلق): این تخلف زمانی رخ میدهد که راننده از عدد مشخصی که روی تابلوهای راهنمایی و رانندگی مسیر درج شده یا در قوانین عمومی معابر (مانند سقف سرعت آزادراهها) تعیین شده است، فراتر برود. این محدودیت عددی در شرایط عادی جاده ملاک سنجش دوربینها و پلیس است.
- تخطی از سرعت مطمئنه (سرعت نسبی): بر اساس ماده ۱۲۸ و ۱۲۹ آییننامه، حتی اگر راننده زیر سقف سرعت قانونی حرکت کند، در شرایط نامساعد جوی (بارندگی، مه، یخبندان)، تاریکی شب، پیچهای تند یا ترافیک سنگین، مکلف به کاهش سرعت است. عدم تناسب سرعت با شرایط محیطی، تخطی از سرعت مطمئنه محسوب میشود.
نکته مهم: در بسیاری از تصادفات هنگام بارندگی، رانندگان معترض هستند که سرعت آنها کمتر از حد مجاز تابلو بوده است؛ اما از نظر کارشناسان تصادفات، به دلیل عدم رعایت سرعت مطمئنه و تناسب با سطح لغزنده جاده، راننده متخلف شناخته میشود.
جدول پلکانی مبالغ جریمه سرعت غیرمجاز
پلیس راهنمایی و رانندگی به منظور بازدارندگی و کاهش رفتارهای پرخطر، مبالغ جریمه تجاوز از سرعت مقرره را به صورت پلکانی و با توجه به میزان تخلف و جغرافیای محل وقوع تنظیم کرده است. کدهای تخلف راهور نیز برای هر سطح مشخص شده است.
۱۰۰,۰۰۰ تومان در کلانشهرها و جادههای بینشهری | ۷۰,۰۰۰ تومان در سایر شهرها | ۵۰,۰۰۰ تومان در مناطق روستایی
۱۵۰,۰۰۰ تومان در کلانشهرها و جادههای بینشهری | ۱۱۰,۰۰۰ تومان در سایر شهرها | ۷۰,۰۰0 تومان در مناطق روستایی
۲۰۰,۰۰۰ تومان در کلانشهرها و جادههای بینشهری | ۱۵۰,۰۰۰ تومان در سایر شهرها | ۱۰۰,۰۰۰ تومان در مناطق روستایی
۲۵۰,۰۰۰ تومان در کلانشهرها و جادههای بینشهری | ۲۲۰,۰۰۰ تومان در سایر شهرها | ۱۲۰,۰۰۰ تومان در مناطق روستایی
۳۰۰,۰۰۰ تومان در کلانشهرها و جادههای بینشهری | ۲۷۰,۰۰۰ تومان در سایر شهرها | ۱۵۰,۰۰۰ تومان در مناطق روستایی
۵۰۰,۰۰۰ تومان در کلانشهرها و جادههای بینشهری | ۴۵۰,۰۰۰ تومان در سایر شهرها | ۲۵۰,۰۰0 تومان در مناطق روستایی
نظام نمره منفی گواهینامه برای سرعت غیرمجاز
علاوه بر جریمههای نقدی سنگین، تخطی شدید از سرعت مجاز به عنوان تخلف حادثهساز تلقی شده و نمرات منفی برای راننده به همراه دارد. تکرار این تخلفات میتواند منجر به سلب صلاحیت رانندگی شخص شود.
برای تجاوز از سرعت مجاز بین ۳۰ تا ۵۰ کیلومتر بر ساعت، ۵ نمره منفی برای گواهینامه خودروهای شخصی و ۱۰ نمره منفی برای وسایل نقلیه عمومی و سنگین ثبت خواهد شد.
برای تجاوزهای شدید و خطرناک بیش از ۵۰ کیلومتر بر ساعت، ۱۰ نمره منفی برای خودروهای شخصی و ۱۵ نمره منفی برای رانندگان وسایل نقلیه عمومی و سنگین در نظر گرفته شده است.
مجموع نمرات منفی اگر در مرحله اول به عدد ۳۰ برسد، موجب ضبط فیزیکی یا سیستمی گواهینامه به مدت ۳ ماه و محرومیت کامل از رانندگی خواهد شد.
قوانین عمومی سقف سرعت در معابر ایران
در شرایطی که در یک معبر یا جاده هیچ تابلوی راهنمایی مبنی بر تعیین میزان سرعت نصب نشده باشد، رانندگان موظف هستند بر اساس قوانین عام و پایهای آییننامه راهنمایی و رانندگی کشور حرکت کنند. این حدود قانونی به شرح زیر است:
جواب پیشنهادی: تخطی از محدودیتهای سرعتی صرفاً به معنی گاز دادن بیش از عدد روی تابلوها نیست؛ بلکه رانندگی هوشمندانه ایجاب میکند که در شرایط خاص مانند بارندگی، ترافیک یا مه، سرعت خود را بسیار پایینتر از حد مجاز قانونی بیاورید تا مفهوم سرعت مطمئنه به درستی محقق شود.
اگر رانندهای که دارای نمره منفی است، به مدت ۶ ماه متوالی هیچگونه تخلف حادثهساز جدیدی (مانند سرعت غیرمجاز یا سبقت ممنوع) مرتکب نشود، تمامی نمرات منفی پیشین او به صورت خودکار از سوابق گواهینامه حذف و پاکسازی خواهند شد.
خیر، سیستمهای هوشمند و جدید پلیس راهور در محورهای مواصلاتی کشور علاوه بر سرعت لحظهای در مجاورت دوربین، سرعت میانگین خودرو را در فاصله بین دو ایستگاه دوربین نیز محاسبه میکنند؛ بنابراین ترمز زدن ناگهانی قبل از دوربین مانع ثبت تخلف نخواهد شد.
نظرات