اگر در حال حل جدول هستید و با سرنخ «قومپرستی افراطی» مواجه شدهاید، احتمالا با چالشی در انتخاب میان کلمات تخصصی یا معادلهای عامیانه روبرو هستید. این عبارت در فرهنگ سیاسی جهان بار معنایی ویژهای دارد و به همین دلیل طراحان جدول اغلب از آن برای به چالش کشیدن اطلاعات عمومی حلکنندگان استفاده میکنند.
پاسخهای احتمالی بر اساس تعداد حروف در جدولانه
طراحان جدول معمولاً بر اساس تعداد خانههای خالی، یکی از مترادفهای زیر را برای این عبارت در نظر میگیرند. در اینجا فهرستی از پاسخهای استاندارد و رایج آورده شده است:
ریشهشناسی تاریخی؛ شووینیسم از کجا آمده است؟
آیا میدانستید این واژه از نام یک انسان واقعی گرفته شده است؟ کلمه شووینیسم (Chauvinism) از نام یک سرباز فرانسوی به نام نیکولا شوون (Nicolas Chauvin) اقتباس شده است که در ارتش ناپلئون بناپارت خدمت میکرد.
داستان از این قرار است که شوون با وجود جراحتهای متعدد، از دست دادن سلامت جسمانی و شکستهای پیدرپی ارتش فرانسه، همچنان تا پای جان به امپراتور و خاک فرانسه وفادار بود و این وفاداری را با تعصبی کورکورانه و مفرط ابراز میکرد. این سطح از وفاداری بدون منطق، به قدری در تاریخ فرانسه شاخص شد که نمایشنامهنویسان و نویسندگان آن دوران، از نام او برای توصیف افرادی استفاده کردند که دچار «میهنپرستی افراطی» و «تعصب کور قومی» هستند.
به مرور زمان، این واژه از متون ادبی وارد ادبیات سیاسی جهان شد و اکنون به هرگونه گرایش تندروانه، ستیزهجو و خودبرتربینانه قومی، ملی و حتی در متون مدرنتر، گرایشهای تعصبی جنسیتی، شووینیسم اطلاق میشود.
تفاوت علمی قومپرستی افراطی با نژادپرستی (راسیسم)
یکی از دلایل سردرگمی حلکنندگان جدول، استفاده متبادل این دو واژه توسط طراحان است. اگرچه در کاربرد روزمره و به ویژه در جدولنویسی، این دو واژه به جای هم به کار میروند، اما از دیدگاه جامعهشناسی و علوم سیاسی تفاوتهای بنیادینی دارند:
شووینیسم (قومپرستی افراطی) عمدتاً بر پایه معیارهای فرهنگی، زبانی، آداب و رسوم و تاریخ مشترک استوار است. در واقع شوونیست معتقد است که فرهنگ او برتر از همه فرهنگهای دیگر است. در مقابل، نژادپرستی (Racism) ریشه در ویژگیهای زیستی، فنوتیپی (مانند رنگ پوست) و ژنتیکی دارد.
در قومگرایی افراطی، مرزها تا حدی نفوذپذیرند؛ یعنی فردی که از فرهنگ دیگری میآید میتواند با یادگیری زبان و پذیرش کامل آداب و رسوم، جذب آن گروه شود. اما در نژادپرستی سنتی، چون تبار امری موروثی و بیولوژیک تلقی میشود، فرد نمیتواند نژاد خود را تغییر دهد.
نژادپرستی معمولاً به صورت سیستماتیک و نهادی در قوانین نفوذ میکند (مانند قوانین آپارتاید). شووینیسم بیشتر یک وضعیت ذهنی و سوءتفاهم فرهنگی حاد است که به نگاه «خودمرکزبینی» در ارزیابی دیگر جوامع منجر میشود.
سوالات متداول
آیا واژه «عصبیت» یا «حمیت» هم میتواند پاسخ این عبارت در جدول باشد؟
بله، در جدولهای سنتی، ادبی یا مذهبی، واژه ۵ حرفی «عصبیت» (که برگرفته از نظریه جامعهشناسی ابنخلدون است) و واژه ۴ حرفی «حمیت» به معنای تعصب کور بر قوم و قبیله، به عنوان پاسخ کاملاً صحیح و جایگزین کاربرد دارند.
چرا در برخی طراحهای جدولانه، نژادپرستی جایگزین شووینیسم میشود؟
دلیل این امر سادهسازی مفاهیم برای مخاطب عام است. طراحان جدول گاهی مرزهای دقیق علمی میان تفاوتهای زیستی (نژاد) و تفاوتهای فرهنگی (قومیت) را نادیده میگیرند و معادل ملموستر و شناختهشدهتر را انتخاب میکنند تا حل جدول برای همه اقشار لذتبخش باقی بماند.
آیا کلمه «شوونیست» هم در جدول کاربرد دارد؟
بله، اگر سرنخ جدول به جای عبارت «قوم پرستی افراطی» (که یک اسم است) به «قوم پرست افراطی» (صفت/فاعل) اشاره کند، کلمه «شوونیست» پاسخ صحیح است که با توجه به ساختار جمله در خانه جدول، باید آن را انتخاب کنید.
نظرات