معنی شعر آب زنید راه را هین که نگار می رسد

این بیت از غزل شماره ۵۴۹ دیوان شمس مولاناست. شاعر با لحنی شاد و پرهیجان خبر می دهد که کسی عزیز از راه می رسد؛ پس شهر، باغ و دل مردم باید برای آمدن او آماده شود. به همین دلیل، تصویرهای شعر پر از بوی بهار، نور، رونق باغ و کنار رفتن غم است.

معنی روان بیت به زبان ساده

شاعر می گوید: راه را آب و جارو کنید و آماده باشید؛ چون یار و محبوب از راه می رسد. به باغ هم خبر خوش بدهید، زیرا آمدن او مثل رسیدن بهار است و همه جا را زنده، روشن و شاد می کند.

منظور از نگار چیست؟

واژه نگار در فارسی ادبی معمولا به معنی محبوب، یار زیبارو و کسی است که دل شاعر به او بسته است. در فضای عرفانی شعر مولانا، این محبوب می تواند معنایی عمیق تر از یک انسان معمولی داشته باشد و به حضور نورانی و شادی بخش یار اشاره کند.

اما وقتی همین بیت در درس مهمان شهر ما در فارسی چهارم آمده، پاسخ مناسب برای مدرسه ساده تر است: نگار یعنی همان مهمان عزیز و بزرگی که مردم شهر با شوق منتظر آمدن او هستند.

پیام شعر آب زنید راه را

• برای آمدن فردی عزیز باید با دل و رفتار پاک آماده شد.
• حضور انسان های بزرگ و محبوب می تواند امید، نشاط و همدلی بیاورد.
• بهار در شعر، نشانه تازگی، زندگی، شادی و پایان غم است.
• استقبال از مهمان فقط کار ظاهری نیست؛ دل انسان هم باید آماده و روشن باشد.

معنی واژه های مهم

توضیح برای فارسی چهارم

در درس «مهمان شهر ما»، مردم برای دیدار مهمانی بزرگ هیجان دارند. آوردن این بیت در درس، نشان می دهد که آمدن مهمان برای مردم مثل آمدن بهار است؛ یعنی شهر از شادی و شور پر می شود. پس اگر در کلاس پرسیده شد «چرا شاعر می گوید مژده دهید باغ را؟» می توانید بگویید چون آمدن مهمان عزیز، مانند بهار، نشانه شادی و تازگی است.

جمع بندی

«آب زنید راه را» فقط یک دستور برای تمیز کردن راه نیست؛ دعوتی است برای آماده شدن دل ها. مولانا آمدن یار را با آمدن بهار یکی می کند: هر جا محبوب برسد، غم کنار می رود، باغ جان تازه می گیرد و مردم با امید و شادی به استقبال می روند.