سوگو

چهار حرف حروف مقطعه که مثل الفبا خوانده نمی‌شوند

4 دقیقه مطالعه

چهار حرفی که در حروف مقطعه مثل اسم الفبایی کامل خوانده نمی‌شوند

پاسخ کوتاه: پاسخ رایج برای این پرسش، چهار حرف ط، ح، ه، ر است که در حروف مقطعه به صورت طا، حا، ها، را خوانده می‌شوند، نه با همزه پایانی نام‌های کامل عربی. در قاعده کامل تجویدی، حرف ی هم کنار آن‌ها می‌آید و به صورت یا خوانده می‌شود.

حروف مقطعه، حروفی هستند که در آغاز بعضی سوره‌های قرآن می‌آیند؛ مانند الم، طه، یس و الر. این حروف مثل یک کلمه معمولی خوانده نمی‌شوند، بلکه هر حرف جداگانه و با نام عربی خودش تلفظ می‌شود. برای نمونه، الم را «الف، لام، میم» می‌خوانیم.

نکته‌ای که باعث شکل‌گیری این سوال شده، مربوط به نام بعضی حرف‌هاست. نام کامل عربی برخی حروف در نوشتار با همزه پایان می‌یابد؛ مثل طاء، حاء، هاء و راء. اما هنگام خواندن حروف مقطعه، این همزه پایانی تلفظ نمی‌شود و شکل خواندن ساده‌تر می‌شود: طا، حا، ها، را.

اگر سؤال شما از کتاب درسی یا آزمون آمده و روی «چهار حرف» تاکید دارد، معمولاً انتظار پاسخ همان ط، ح، ه، ر است. اگر سؤال تجویدی کامل‌تر باشد، ی نیز افزوده می‌شود؛ چون «یاء» هم در تلاوت حروف مقطعه به صورت «یا» خوانده می‌شود.

جدول پاسخ

حرف نام کامل در عربی خواندن در حروف مقطعه
ط طاء طا
ح حاء حا
ه هاء ها
ر راء را
ی یاء یا؛ در قاعده کامل تجوید

چرا این حروف با همزه پایانی خوانده نمی‌شوند؟

در زبان عربی، نام برخی حروف هنگام نوشتن با همزه می‌آید؛ اما در خواندن جداگانه یا در حروف مقطعه، همزه پایانی آن‌ها غالباً حذف می‌شود تا تلفظ روان‌تر باشد. به همین دلیل «راء» در آغاز سوره‌ای مثل الر به صورت «را» شنیده می‌شود و «هاء» در طه به صورت «ها» خوانده می‌شود.

نمونه اول: طه

این عبارت «طا ها» خوانده می‌شود. یعنی همزه پایانی نام‌های «طاء» و «هاء» در تلاوت آورده نمی‌شود.

نمونه دوم: الر

این حروف به صورت «الف لام را» خوانده می‌شوند؛ نه «الف لام راء» با همزه شنیدنی در پایان.

نمونه سوم: حم

در ابتدای چند سوره، حم به صورت «حا میم» خوانده می‌شود. حرف ح در اینجا «حا» است، نه «حاء» با همزه پایانی.

نمونه چهارم: یس

در خواندن کامل تجویدی، این عبارت «یا سین» خوانده می‌شود و حرف ی نیز از همین جهت به گروه کامل افزوده می‌شود.

حروف مقطعه چند حرف هستند؟

حروف مقطعه در آغاز ۲۹ سوره قرآن آمده‌اند و بدون تکرار، از ۱۴ حرف تشکیل می‌شوند. این حروف شامل الف، لام، میم، صاد، را، کاف، ها، یا، عین، طا، سین، حا، قاف و نون هستند. نکته مهم برای این سوال این است که همه این حروف مثل یک واژه پیوسته خوانده نمی‌شوند؛ هر حرف باید جداگانه ادا شود.

ط = طا ح = حا ه = ها ر = را ی = یا

نکته آزمونی

اگر گزینه‌ها فقط چهار حرف می‌خواهند، دنبال ط، ح، ه، ر بگردید. اگر گزینه‌ای شامل ط، ی، ح، ه، ر بود و پرسش درباره قاعده تجویدی کامل یا حروفی بود که نامشان به همزه ختم می‌شود، پاسخ کامل‌تر همان پنج حرف است.

جمع‌بندی: چهار حرف رایج در پاسخ مدرسه‌ای این سؤال ط، ح، ه، ر هستند؛ اما در بیان دقیق‌تر تجوید، ی هم به آن‌ها اضافه می‌شود. دلیل اصلی، خوانده نشدن همزه پایانی در نام این حروف هنگام تلاوت حروف مقطعه است.

تازه‌ترین مطالب

همه مطالب

پیشنهاد مطالعه

چند مطلب تصادفی از آرشیو سوگو، شاید این‌ها هم به کارتان بیاید.

نظرات

هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید!