سوگو

معنی چندان تناوری و بلند که کلاه از سر کودک عقل می‌افتد

3 دقیقه مطالعه
پاسخ کوتاه

معنی عبارت این است: تو آن‌قدر بلندمرتبه، باعظمت و باشکوهی که عقل انسان هنگام نگاه کردن به بزرگی تو، حیران و ناتوان می‌شود. این عبارت از درس «پاسداری از حقیقت» فارسی دهم و در ستایش جایگاه امام حسین علیه‌السلام آمده است.

معنی روان عبارت

«چندان تناوری و بلند که به هنگام تماشا کلاه از سر کودک عقل می‌افتد» یعنی عظمت و بزرگی مخاطب آن‌قدر زیاد است که عقل انسان، با همه توان خود، نمی‌تواند آن را کامل درک کند و در برابر آن شگفت‌زده می‌ماند.

در این جمله، شاعر برای نشان دادن بزرگی مقام امام حسین علیه‌السلام از یک تصویر شاعرانه استفاده کرده است: عقل را مثل کودکی کوچک نشان می‌دهد که وقتی به قامت بسیار بلند و باشکوهی نگاه می‌کند، آن‌قدر سرش را بالا می‌گیرد که کلاه از سرش می‌افتد.

معنی واژه‌ها و ترکیب‌ها

چندان: آن‌قدر، به اندازه‌ای زیاد.
تناور: تنومند، نیرومند، استوار و بلندبالا.
بلند: در اینجا فقط به معنی بلندی ظاهری نیست؛ به معنی بلندمرتبه و والا هم هست.
کودک عقل: عقل انسان که در برابر حقیقتی بسیار بزرگ، کوچک و ناتوان نشان داده شده است.
کلاه از سر افتادن: کنایه از حیرت، شگفتی و از خود بی‌خود شدن.

مفهوم کلی برای امتحان

مفهوم اصلی عبارت، ناتوانی عقل بشر از درک عظمت امام حسین علیه‌السلام است. شاعر نمی‌خواهد فقط بزرگی جسمانی را توصیف کند؛ هدف او نشان دادن بزرگی معنوی، شکوه اخلاقی و جایگاه حقیقت‌طلبانه امام حسین است.

خلاصه امتحانی: عظمت و بلندی مقام امام حسین علیه‌السلام آن‌قدر زیاد است که عقل انسان در برابر آن دچار حیرت می‌شود و توان فهم کامل آن را ندارد.

آرایه‌های ادبی عبارت

تشخیص یا جان‌بخشی: عقل مانند کودکی تصور شده که سر، کلاه و رفتار انسانی دارد.
اضافه تشبیهی: «کودک عقل» یعنی عقل به کودکی کوچک و ناتوان تشبیه شده است.
کنایه: افتادن کلاه از سر، کنایه از حیرت و سرگشتگی است.
اغراق: بزرگی و عظمت مخاطب با تصویری بسیار برجسته و فراتر از حالت عادی بیان شده است.

برداشت ساده

اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، شاعر می‌گوید: مقام تو آن‌قدر بزرگ است که حتی عقل هم در برابر آن مثل کودکی کوچک می‌شود. این تصویر هم احترام شاعر را نشان می‌دهد و هم نشان می‌دهد حقیقتی که درباره آن سخن می‌گوید، فراتر از فهم معمولی انسان است.

تازه‌ترین مطالب

همه مطالب

پیشنهاد مطالعه

چند مطلب تصادفی از آرشیو سوگو، شاید این‌ها هم به کارتان بیاید.

نظرات

هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید!