معنی بیت این چرا کردم چرا دادم پیام سوختم بیچاره را زین گفت خام

معنی این چرا کردم چرا دادم پیام سوختم بیچاره را زین گفت خام

این بیت از داستان بازرگان و طوطی در مثنوی مولوی است. بازرگان پیام طوطیِ در قفس خود را به طوطیان هندوستان می‌رساند و وقتی یکی از طوطیان با شنیدن پیام بر زمین می‌افتد، بازرگان گمان می‌کند سخن او باعث مرگ آن طوطی شده است. به همین دلیل با پشیمانی خود را سرزنش می‌کند.

معنی واژه‌ها و عبارت‌ها

مفهوم کلی بیت

مولوی در این بخش نشان می‌دهد که سخن نسنجیده می‌تواند پیامدهای سنگینی داشته باشد. بازرگان هنوز حقیقت ماجرا را نمی‌داند و فکر می‌کند با رساندن پیام، باعث آسیب دیدن طوطی شده است؛ پس از روی حسرت می‌گوید چرا بی‌فکر حرف زدم.

بازنویسی ساده برای دانش‌آموزان

• چرا پیام طوطی را رساندم؟
• با این حرف ناپخته، فکر کردم باعث مرگ آن پرنده بیچاره شدم.
• باید پیش از گفتن سخن، نتیجه آن را می‌سنجیدم.

جمع‌بندی: این بیت درباره پشیمانی از حرف نسنجیده است؛ بازرگان خود را سرزنش می‌کند و می‌گوید با سخن خام خود، آن طوطی بیچاره را سوزاندم و گرفتار کردم.