معنی دو کس رنج بیهوده بردند؛ یکی اندوخت و نخورد، دیگری آموخت و نکرد
معنی کوتاه: سعدی میگوید دو نفر زحمتشان بینتیجه است؛ کسی که ثروت جمع میکند اما از آن درست استفاده نمیکند، و کسی که دانش میآموزد اما به دانستههای خود عمل نمیکند.
متن حکمت سعدی
دو کس رنج بیهوده بردند و سعی بیفایده کردند: یکی آن که اندوخت و نخورد و دیگر آن که آموخت و نکرد.
این سخن از حکمتهای سعدی در گلستان است. سعدی با جملهای کوتاه، ارزش «استفاده درست» و «عمل کردن» را یادآوری میکند.
معنی ساده و روان
سعدی میگوید اگر انسان چیزی ارزشمند به دست بیاورد اما از آن بهره نگیرد، زحمتش کامل و مفید نیست. ثروت وقتی ارزش دارد که در زندگی درست مصرف شود و به خود انسان یا دیگران سود برساند. علم هم وقتی ارزشمند است که در رفتار، تصمیم و کارهای انسان دیده شود.
پس فقط جمع کردن مال یا فقط یاد گرفتن کافی نیست؛ مهم این است که دارایی و دانایی در جای درست به کار برود.
توضیح دو گروه در سخن سعدی
یعنی کسی که مال جمع کرد، اما نه خودش از آن درست استفاده کرد و نه با آن کار خوبی انجام داد. چنین ثروتی برای صاحبش سود واقعی ندارد.
یعنی کسی که دانش یاد گرفت، اما به آن عمل نکرد. دانشی که در زندگی و رفتار اثر نداشته باشد، مانند چراغی است که روشنایی نمیدهد.
پیام اخلاقی حکمت
- دانش بدون عمل، سود چندانی ندارد.
- ثروت بدون استفاده درست، ارزش واقعی خود را از دست میدهد.
- انسان باید از نعمتهایی که دارد، درست و بهموقع استفاده کند.
- آموختههای ما باید در رفتار و زندگی ما دیده شود.
بازنویسی امروزی
میتوان این حکمت را امروزیتر اینگونه نوشت: «دو نفر بیهوده زحمت کشیدند؛ یکی کسی که پول و دارایی جمع کرد اما هیچ استفاده خوبی از آن نکرد، و دیگری کسی که چیزهای زیادی یاد گرفت اما هیچوقت به دانستههایش عمل نکرد.»
پاسخ آماده برای مدرسه
منظور سعدی این است که تلاش انسان زمانی ارزش دارد که نتیجه داشته باشد. اگر کسی مال جمع کند اما از آن بهره نبرد، یا علم بیاموزد اما به آن عمل نکند، زحمت او بیفایده است. پیام این حکمت این است که باید از دارایی و دانایی خود درست استفاده کنیم.
برای پاسخ کوتاهتر میتوان نوشت: «ارزش علم به عمل کردن است و ارزش مال به استفاده درست از آن.»
نظرات