معنی ضربالمثل «بخور، بخواب؛ کار من است، خدا نگهدار من است»
پاسخ کوتاه: این ضربالمثل درباره کسی به کار میرود که تلاش و مسئولیتپذیری کمی دارد، اما انتظار دارد بدون کوشش، کارهایش درست پیش برود و دیگران یا تقدیر مشکلاتش را حل کنند.
«بخور، بخواب؛ کار من است، خدا نگهدار من است» یک عبارت کنایهآمیز است. گوینده با این جمله میخواهد بگوید فقط امید داشتن کافی نیست؛ انسان باید برای زندگی، درس، کار و آینده خود هم تلاش کند.
معنی بخشهای ضربالمثل
بخور، بخواب؛ کار من است
یعنی فرد بیشتر دنبال راحتی است و از کار و تلاش جدی دوری میکند.
خدا نگهدار من است
یعنی فرد بدون برنامه و کوشش، امید دارد همه چیز خودبهخود درست شود.
پیام اصلی ضربالمثل
پیام این ضربالمثل این است که توکل و امید خوب است، اما نباید جای تلاش، برنامهریزی و مسئولیتپذیری را بگیرد. کسی که کاری نمیکند، نباید انتظار نتیجه بزرگ داشته باشد.
کاربرد در گفتوگو
این ضربالمثل معمولاً وقتی گفته میشود که شخصی وظیفهای دارد، اما آن را جدی نمیگیرد. مثلاً درس نمیخواند ولی انتظار نمره خوب دارد، کار نمیکند ولی انتظار درآمد دارد، یا برای حل مشکل قدمی برنمیدارد و فقط منتظر نتیجه میماند.
چند مثال ساده
- اگر برای امتحان درس نخوانی و فقط منتظر نمره خوب باشی، مثل این است که بگویی: بخور، بخواب؛ کار من است، خدا نگهدار من است.
- کسی که دنبال کار نمیرود ولی از بیپولی شکایت میکند، مصداق این ضربالمثل است.
- برای موفقیت باید تلاش کرد؛ نمیشود فقط خورد و خوابید و منتظر نتیجه ماند.
نکته ادبی: این ضربالمثل لحن انتقادی دارد. بهتر است برای توضیح رفتار استفاده شود، نه برای تحقیر کردن شخص.
معنی کوتاه برای دانشآموزان
معنی کوتاه و مناسب دفتر: این ضربالمثل میگوید انسان نباید بیتلاش و بیمسئولیت باشد و فقط منتظر کمک و نتیجه خوب بماند.
جمعبندی
پس مفهوم ضربالمثل این است که زندگی با تنبلی و بیبرنامگی پیش نمیرود. امید و توکل زمانی ارزشمندتر است که همراه با کوشش، فکر و انجام وظیفه باشد.
نظرات