سوگو

معنی دانا چون طبله عطار است و نادان چون طبل غازی

3 دقیقه مطالعه
پاسخ کوتاه

معنی عبارت این است: انسان دانا بی‌ادعا و آرام است، اما ارزش و هنر او در عمل دیده می‌شود؛ انسان نادان زیاد سر و صدا می‌کند، ولی درونش از دانش و ارزش تهی است.

متن عبارت و معنی روان

دانا چو طبله عطار است، خاموش و هنرنمای؛ و نادان چون طبل غازی، بلندآواز و میان‌تهی.

در این سخن، سعدی دانا را به جعبه عطار تشبیه می‌کند؛ جعبه‌ای که شاید خاموش و بسته باشد، اما بوی خوش و ارزش درونش خود را نشان می‌دهد. یعنی انسان دانا لازم نیست زیاد ادعا کند؛ رفتار، دانش و اثر او نشان می‌دهد که ارزشمند است.

در مقابل، نادان به طبل جنگی تشبیه شده است: صدایش بلند است، اما درونش خالی است. یعنی آدم نادان ممکن است زیاد حرف بزند و خودنمایی کند، ولی سخنش پشتوانه دانایی ندارد.

معنی واژه‌ها و ترکیب‌ها

دانا: انسان آگاه، خردمند و باتجربه.
طبله عطار: جعبه یا صندوقچه عطرفروش که در آن عطر و داروهای خوشبو نگهداری می‌شد.
خاموش و هنرنمای: ساکت است، اما ارزش و هنر خود را نشان می‌دهد.
طبل غازی: طبل جنگاوران؛ چیزی پرصدا و توخالی.
میان‌تهی: توخالی، بی‌مایه و بی‌ارزش از درون.

مفهوم کلی

مفهوم اصلی این عبارت، برتری عمل و دانایی بر ادعا و سر و صداست. آدم دانا معمولاً فروتن‌تر است و دانشش را با رفتار و کار درست نشان می‌دهد. اما آدم نادان ممکن است با حرف‌های بلند و پرادعا بخواهد خود را مهم نشان دهد.

خلاصه امتحانی: دانا کم‌ادعا و پربار است؛ نادان پرسر و صدا اما بی‌مایه و تهی است.

آرایه‌های ادبی

تشبیه: دانا به طبله عطار و نادان به طبل غازی تشبیه شده است.
تضاد: خاموشی در برابر بلندآوازی و پرباری در برابر میان‌تهی بودن قرار گرفته است.
کنایه: میان‌تهی بودن کنایه از بی‌دانشی و بی‌مایگی است.
تمثیل: شاعر با دو مثال محسوس، یک مفهوم اخلاقی را روشن کرده است.

برداشت ساده

اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، این جمله می‌گوید: انسان ارزشمند لازم نیست مدام درباره خودش حرف بزند؛ کار و دانایی او خودش را نشان می‌دهد. اما کسی که از درون دانایی ندارد، گاهی با صدای بلند و ادعای زیاد می‌خواهد کمبود خود را پنهان کند.

تازه‌ترین مطالب

همه مطالب

پیشنهاد مطالعه

چند مطلب تصادفی از آرشیو سوگو، شاید این‌ها هم به کارتان بیاید.

نظرات

هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید!