سلسلههای غیرایرانی حاکم بر ایران به ترتیب از قدیم
پاسخ کوتاه:
منظور از «غیرایرانی» در این فهرست، سلسلههایی است که ریشه سیاسی یا قومی آنها ایرانی نبود، اما بر همه یا بخش مهمی از ایران حکومت کردند. بعضی از این حکومتها بعدها از نظر زبان، دیوانسالاری و فرهنگ بسیار ایرانی شدند؛ بنابراین این دستهبندی بیشتر برای پاسخ آموزشی و ترتیب تاریخی به کار میآید.
ترتیب آماده برای استفاده
سلوکیان ← خلفای راشدین ← امویان ← عباسیان ← غزنویان ← سلجوقیان ← خوارزمشاهیان ← ایلخانان ← تیموریان
توضیح کوتاه هر دوره
پس از حمله اسکندر و فروپاشی هخامنشیان، بخشی از ایران زیر فرمان جانشینان یونانی او قرار گرفت.
پس از پایان ساسانیان، ایران برای مدتی زیر نفوذ خلافتهای عربی قرار گرفت.
این دو حکومت ترکتبار بودند، اما از زبان فارسی، وزیران ایرانی و شیوههای اداری ایرانی بسیار استفاده کردند.
حکومتی ترکتبار در ایران و آسیای میانه بود که پیش از یورش مغولان قدرت گرفت.
شاخهای از فرمانروایی مغول بودند که پس از حمله مغول در ایران حکومت کردند.
حکومتی ترکمغولی بود که با وجود ریشه غیرایرانی، در هنر و ادب فارسی نقش مهمی داشت.
نکته مهم: درباره صفویان، افشاریان و قاجاریان اختلاف تعبیر وجود دارد؛ چون ریشه ایلی یا زبانی آنها ترکتبار دانسته میشود، اما در چارچوب سیاسی و فرهنگی ایران حکومت کردند. برای فهرست رایجِ «حکومتهای غیرایرانی حاکم بر ایران»، معمولاً تا تیموریان ذکر میشود.
نظرات