بیت «علم چندان که بیشتر خوانی / چون عمل در تو نیست، نادانی» از نظر شمارش فعلها سه جمله دارد.
برای شمردن جملهها در فارسی مدرسهای، معمولاً تعداد فعلها یا گزارهها را بررسی میکنیم. در این بیت سه بخش فعلی دیده میشود: «خوانی»، «نیست» و «نادانی» که در معنی برابر با «تو نادان هستی» است.
چرا پاسخ سه جمله است؟
در این بیت، سه گزاره وجود دارد. هر گزاره یک جمله به حساب میآید، حتی اگر نهاد آن آشکار نباشد یا فعل اسنادی به شکل کوتاه آمده باشد.
نهادهای بیت به ترتیب چیست؟
اگر سؤال درباره نهادها باشد، پاسخ به ترتیب چنین است: تو، عمل، تو. در جمله اول «تو» آشکار نیست، اما از فعل «خوانی» فهمیده میشود. در جمله دوم «عمل» نهاد است. در جمله سوم نیز «تو» پنهان است.
پاسخ کوتاه برای امتحان: این بیت سه جمله دارد؛ فعلها عبارتاند از «خوانی»، «نیست» و «نادانی». نهادها به ترتیب «تو، عمل، تو» هستند.
معنی ساده بیت
سعدی میگوید اگر هرچه بیشتر علم بخوانی، اما به دانستههایت عمل نکنی، در واقع نادان هستی. پیام بیت این است که علم وقتی ارزش دارد که همراه با عمل باشد.
اشتباه رایج در شمردن جملهها
- بعضیها فقط دو مصراع را میبینند و فکر میکنند دو جمله است.
- بعضیها «نادانی» را فقط یک اسم میدانند، اما در این بیت معنی «تو نادان هستی» میدهد.
- در فارسی مدرسهای، فعل پنهان یا کوتاهشده هم در شمارش جملهها مهم است.
جمعبندی
بیت «علم چندان که بیشتر خوانی / چون عمل در تو نیست، نادانی» سه جمله دارد. دلیل آن وجود سه گزاره «خوانی»، «نیست» و «نادانی» است.
نظرات