در این بیت سعدی، شاعر آمدن بهار و زنده شدن طبیعت را با تصویر باد، مرغزار و آواز پرندگان نشان میدهد. پرسش اصلی معمولا این است که مبالغه بیت در کدام بخش دیده میشود.
متن بیت
باد بهاری وزید از طرف مرغزار
باز به گردون رسید ناله هر مرغ زار
این بیت از غزل سعدی است و در فارسی ششم هم با فضای «معرفت کردگار» و توجه به نشانههای خداوند در طبیعت خوانده میشود.
معنی بیت به زبان ساده
باد بهاری از سوی چمنزار وزید و دوباره آواز و ناله پرندگان در طبیعت بلند شد، تا جایی که شاعر آن را چنان پرشور و رسا میبیند که انگار به آسمان رسیده است.
پس بیت، فقط گزارش یک منظره نیست؛ سعدی با زبان شاعرانه نشان میدهد که بهار، طبیعت را از نو به حرکت و صدا درمیآورد.
چرا این بخش مبالغه است؟
در واقعیت، صدای پرنده به آسمان یا «گردون» نمیرسد. شاعر برای نشان دادن شدت آواز، شور بهار و زنده شدن طبیعت، این صدا را بسیار بزرگتر از حالت عادی بیان کرده است. همین بزرگنمایی هنری را مبالغه مینامیم.
نکته: اگر در پاسخ مدرسه فقط یک جمله لازم است، بنویسید: «مبالغه در رسیدن ناله و آواز پرندگان به گردون است.»
واژههای مهم بیت
چمنزار، سبزهزار یا جایی که پرندگان و گیاهان در آن دیده میشوند.
آسمان، فلک یا فضای بلند بالای سر.
پرنده نالان یا پرندهای که صدای اندوهناک و کشیده دارد.
آرایههای ادبی دیگر
در کنار مبالغه، میان واژههای «بهاری»، «مرغزار» و «مرغ» تناسب و مراعات نظیر دیده میشود؛ چون همه در فضای طبیعت و بهار قرار دارند. همچنین «ناله پرندگان» به بیت حالت عاطفی میدهد و صدای طبیعت را شبیه یک تجربه انسانی نشان میدهد.
اما اگر پرسش فقط درباره مبالغه باشد، پاسخ اصلی همان رسیدن ناله پرندگان به گردون است.
نظرات