اولین بلوک بلاکچین بیتکوین معروف به بلاک جنسیس (Genesis Block) در تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۰۹ (۱۳ دی ۱۳۸۷) در ساعت ۱۸:۱۵:۰۵ به وقت جهانی (UTC) توسط ساتوشی ناکاموتو استخراج شد.
آغاز به کار شبکه بیتکوین و استخراج این بلوک حیاتی، نقطه عطفی در تاریخ اقتصاد مدرن و سیستمهای غیرمتمرکز به شمار میرود. این رویداد تنها چند ماه پس از انتشار وایتپپر بیتکوین در اکتبر ۲۰۰۸ رخ داد و ایده پول الکترونیکی همتا به همتا را از یک فرضیه تئوریک به یک واقعیت دیجیتال تبدیل کرد.
کالبدشکافی بلاک جنسیس؛ نقطه صفر تاریخ ارزهای دیجیتال
بلاک جنسیس (Genesis Block) یا همان بلاک شماره صفر، نخستین سنگ بنای شبکه بیتکوین و ریشه اصلی این زنجیره بلوکی است که تمامی بلاکهای بعدی به آن متصل شدهاند. بدون وجود این بلوک پایهای، امکان اعتبارسنجی تراکنشهای بعدی و شکلگیری ساختار زنجیرهای وجود نداشت.
برخلاف تمام بلوکهای بعدی که بر اساس حل معادله ریاضی و ارجاع به هش بلاک قبلی ساخته میشوند، بلاک صفر هیچ بلاک پیشینی ندارد. به همین دلیل، مقدار هش والد (Previous Hash) در این بلوک منحصربهفرد، دقیقاً با زنجیرهای از ۳۲ بایت صفر تعریف شده است.
این بلاک به صورت هاردکد (Hardcoded) یعنی از پیش کدنویسیشده در هسته نرمافزار بیتکوین قرار دارد؛ به این معنی که نودهای شبکه آن را از نودهای دیگر دانلود نمیکنند، بلکه آن را به عنوان مبدأ و لنگرگاه اولیه اعتماد زنجیره میشناسند و تمام محاسبات خود را از این نقطه آغاز میکنند.
نکته مهم: تمام ارزهای دیجیتال مبتنی بر گواهینامه اثبات کار (PoW) مانند لایتکوین و دوجکوین نیز ساختار مشابهی دارند و در ابتدای شبکه خود یک بلاک جنسیس اختصاصی ایجاد کردهاند که غالباً فرمت فنی بلاک صفر بیتکوین را کپی یا شبیهسازی میکند.
راز پیام مخفی ساتوشی؛ بیانیهای سیاسی در دل یک روزنامه
ساتوشی ناکاموتو، خالق ناشناس بیتکوین، یک پیام متنی مشهور را در بخش تراکنش کوینبیس (تراکنش ویژهای که پاداش استخراج را خلق میکند) به صورت دادههای خام هگزادسیمال جاسازی کرد. این پیام برای همیشه در تاروپود بلاکچین بیتکوین حک شده است.
پس از رمزگشایی این رشته کد، تیتر صفحه اول روزنامه تایمز لندن در همان روز نمایان شد:
"The Times 03/Jan/2009 Chancellor on brink of second bailout for banks"
این جمله به معنی «روزنامه تایمز ۳ ژانویه ۲۰۰۹: صدراعظم در آستانه اهدای دومین کمک مالی به بانکها است» میباشد. این اقدام هوشمندانه ساتوشی دو هدف بزرگ و اساسی را به طور همزمان دنبال میکرد:
اثبات زمانی فنی (Timestamp Proof): این تیتر نشان میداد که بلاک جنسیس قطعاً قبل از تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۰۹ استخراج نشده است، زیرا محتوای روزنامه آن روز در دل بلوک قرار داشت.
بیانیه اعتراضی علیه سیستم متمرکز: این پیام یک اعتراض نمادین به سیستم بانکداری سنتی، چاپ بیرویه پول بدون پشتوانه توسط دولتها و بحران مالی بزرگ سال ۲۰۰۸ میلادی بود.
مشخصات فنی و مهندسی بلاک شماره صفر
بررسی دادههای عددی و پارامترهای فنی اولین بلوک تاریخ کریپتوکارنسی، نکات شگفتانگیزی را درباره سادگی اولیه و امنیت شبکه در روزهای نخستین آشکار میسازد.
در زمان استخراج این بلاک، سختی شبکه دقیقاً برابر با عدد ۱ (کمترین حد ممکن در تاریخ بیتکوین) بود؛ به این معنی که فرآیند پردازش آن با یک کامپیوتر خانگی بسیار معمولی نیز امکانپذیر بود.
متغیر عددی نانس که برای حل معادله ریاضی و معتبر شدن هش این بلاک توسط پردازنده ساتوشی ناکاموتو یافت شد، برابر با عدد ۴۳۲,۸۹۳ ثبت شده است.
حجم این بلاک بسیار کوچک و در حدود ۰.۲۸۵ کیلوبایت بود؛ چرا که هیچ تراکنش مالی واقعی میان کاربران جهان در آن وجود نداشت و صرفاً شامل دادههای پاداش اولیه بود.
پاداش ۵۰ بیتکوینی؛ دارایی که تا ابد قفل شده است
پاداش استخراج بلاک صفر دقیقاً ۵۰ واحد بیتکوین بود که به آدرس کیف پول عمومی ساتوشی ناکاموتو واریز شد. اما این دارایی افسانهای و ارزشمند هرگز قابل خرج کردن یا انتقال به کیف پول دیگری نیست.
دلیل فنی این موضوع به نحوه نگارش کد در نسخه اولیه نرمافزار بیتکوین برمیگردد؛ جایی که ساتوشی تراکنش کوینبیس این بلاک را در پایگاه داده تراکنشهای خرجنشده (UTXO) ثبت نکرد. از آنجا که کدهای شبکه بر اساس موجودیهای ثبت شده در این بانک اطلاعاتی عمل میکنند، سیستم اجازه فراخوانی و خرج این ۵۰ بیتکوین را به هیچکس نمیدهد.
امروز این آدرس قدیمی به نوعی موزه یا مقبره دیجیتال تبدیل شده است. طرفداران و فعالان حوزه کریپتوکارنسی به نشانه احترام و قدردانی از ساتوشی، مبالغ ریزی از بیتکوین (ساتوشی) را به این آدرس واریز میکنند که تمامی آنها نیز برای همیشه در شبکه قفل خواهند ماند.
معمای ۶ روز سکوت؛ چرا بلاک اول با تأخیر استخراج شد؟
یکی از بزرگترین رازهای حلنشده در تاریخچه زنجیره بلوکی بیتکوین، فاصله زمانی غیرعادی میان بلاک صفر و بلاک شماره ۱ است. بلاک بعدی دقیقاً ۶ روز بعد، یعنی در ۹ ژانویه ۲۰۰۹ استخراج شد.
در حالی که به طور استاندارد و بر اساس پروتکل خودکار بیتکوین، فاصله زمانی میان استخراج هر دو بلاک متوالی باید حدود ۱۰ دقیقه باشد، این وقفه طولانی چندروزه فرضیات و تئوریهای متعددی را در میان توسعهدهندگان و جامعه رمزپایه ایجاد کرده است:
- تست پایداری شبکه: برخی نظریههای فنی معتقدند ساتوشی ناکاموتو در این ۶ روز در حال تست پایداری نرمافزار، تنظیم نهایی کدها یا عیبیابی سیستم برای اطمینان از صحت عملکرد زنجیره بوده است.
- شبیهسازی مذهبی و نمادین: برخی تئوریهای خلاقانه و نمادین، این فاصله ۶ روزه را به داستانهای کهن خلق جهان در ۶ روز نسبت میدهند و آن را یک نشانه عمدی از سوی خالق بیتکوین میدانند.
- نبود ماینرهای دیگر: در آن روزها هیچ کاربر دیگری از وجود این شبکه آگاه نبود و دستگاهی برای رقابت در استخراج وجود نداشت؛ بنابراین فرآیند استخراج کاملاً تحت کنترل شخص ساتوشی پیش میرفت.
جمعبندی: بلاک جنسیس بیتکوین در ۳ ژانویه ۲۰۰۹ به عنوان بنیان نظام مالی غیرمتمرکز متولد شد. این بلوک با پیام تاریخی خود علیه سیستمهای بانکی متمرکز و ویژگیهای فنی خاصش، برای همیشه ساختار بلاکچین را به عنوان یک نوآوری بدون نیاز به واسطهها تثبیت کرد.
سوالات متداول
آدرس کیف پول متصل به بلاک جنسیس چیست؟
پاداش این بلاک به آدرس عمومی 1A1zP1eP5QGefi2DMPTfTL5SLmv7DivfNa واریز شد که به عنوان اولین آدرس رسمی در شبکه بیتکوین شناخته میشود.
کد هش منحصربهفرد بلاک صفر بیتکوین چگونه است؟
هش این بلاک با چندین ردیف صفر در ابتدا شروع میشود و به صورت متنی به شکل 000000000019d6689c085ae165831e934ff763ae46a2a6c172b3f1b60a8ce26f ثبت گردیده است.
مقدار ریشه مرکل (Merkle Root) در اولین بلاک چقدر است؟
مقدار هش ریشه مرکل برای تنها تراکنش کوینبیس موجود در بلاک جنسیس برابر با شناسه 4a5e1e4baab89f3a32518a88c31bc87f618f76673e2cc77ab2127b7afdeda33b است.
نظرات