سوگو

شاعر و عارف سده هفتم در جدولانه

6 دقیقه مطالعه

پاسخ رایج برای پرسش «شاعر و عارف سده هفتم» در بازی جدولانه، کلمه عطار است؛ هرچند نام‌های برجسته دیگری چون مولوی و عراقی نیز در برخی مراحل مد نظر قرار می‌گیرند.

حل کردن جدول‌های کلمات متقاطع و بازی‌های فکری مانند جدولانه، علاوه بر سرگرمی، راهی جذاب برای مرور اطلاعات عمومی و تاریخ ادبیات غنی ایران است. یکی از پرسش‌های پرتکرار که معمولاً کاربران را به چالش می‌کشد، پیدا کردن نام شاعر و عارفی است که در سده هفتم هجری قمری می‌زیسته است. در ادامه این مطلب، پاسخ‌های مختلف این پرسش را بر اساس تعداد حروف بررسی کرده و به پیشینه ادبی این دوران پربار می‌پردازیم.

راهنمای حل پرسش شاعر و عارف سده هفتم در جدولانه

طراحان جدول با توجه به تعداد خانه‌های خالی، ممکن است گزینه‌های متفاوتی را از میان مشاهیر صوفیه و ادبیات انتخاب کنند. اگر در حال حل بازی جدولانه هستید، به تعداد حروف کلمات زیر توجه فرمایید:

عطار (۴ حرفی)
مولوی (۵ حرفی)
عراقی (۵ حرفی)
سعدی (۴ حرفی)
مولانا (۷ حرفی)

در میان این گزینه‌ها، کلمه عطار فراوانی بیشتری در مراحل مختلف بازی دارد. با اینکه فریدالدین عطار نیشابوری در اواخر سده ششم و اوایل سده هفتم زیسته، به دلیل تاثیر شگرف بر ادبیات این دوره، به عنوان یکی از پاسخ‌های اصلی شناخته می‌شود.

راهنمای میانبر: اگر در جدولانه با این پرسش مواجه شدند و مابقی کلمات به شما حرف «ع» یا «ر» را دادند، بدون شک پاسخ شما کلمه عطار یا عراقی خواهد بود.

بستر تاریخی و ادبی سده هفتم هجری قمری در ایران

سده هفتم هجری قمری (مصادف با قرن ۱۳ میلادی)، یکی از تلخ‌ترین و در عین حال درخشان‌ترین ادوار تاریخ ادبی ایران است. این دوران با حمله خانمان‌سوز مغولان به مرزهای ایران آغاز شد. یورش وحشیانه‌ای که منجر به ویرانی شهرهای بزرگی چون نیشابور، مرو و بلخ و از بین رفتن کتابخانه‌ها و مراکز علمی گردید.

این فاجعه بزرگ اجتماعی و سیاسی، بازتاب عمیقی در روحیه اندیشمندان آن زمان داشت. ناامنی شدید و بی‌ثباتی دنیا باعث شد که مردم و ادبا از مادیات و دربار پادشاهان فاصله گرفته و به درون‌گرایی، زهد و عرفان پناه ببرند. خانقاه‌ها در این عصر به پناهگاهی امن برای روح‌های خسته تبدیل شدند و شعر عرفانی به بالاترین حد از تکامل خود رسید.

نکته مهم: در این سده، سبک خراسانی جای خود را کاملاً به سبک عراقی داد. در سبک عراقی، غزل عاشقانه با مفاهیم انتزاعی و شهودی عرفان آمیخته شد و واژگانی نظیر می، معشوق، خرابات و زلف، معانی نمادین و معنوی به خود گرفتند.

معرفی شاخص‌ترین شاعران و عارفان این عصر

برای درک بهتر پیشینه این پرسش ادبی، نگاهی می‌اندازیم به بزرگانی که نامشان در فهرست طراحان جدول جای دارد و تاریخ ایران به وجود آن‌ها افتخار می‌کند:

۱
عطار نیشابوری: داروساز و پزشک نامدار نیشابور که دلبسته سلوک معنوی شد. او با خلق منظومه رمزی «منطق‌الطیر» و روایت سفر مرغان به سوی سیمرغ، هفت وادی عرفان را پایه‌گذاری کرد و سرانجام در فتنه مغول به شهادت رسید.
۲
مولانا جلال‌الدین محمد بلخی: نام‌آورترین عارف این سده که پس از دیدار با شمس تبریزی دچار تحولی شگرف شد. آثار جاودان او یعنی «مثنوی معنوی» و «دیوان شمس»، دایرةالمعارف تفکر عرفانی شورانگیز در جهان هستند.
۳
فخرالدین عراقی: عارف غزل‌سرای صوفی و صاحب کتاب معروف «لمعات». او اندیشه‌های نظری محی‌الدین ابن‌عربی (وحدت وجود) را با سوز و گداز شعر غنایی فارسی پیوند زد.

تغییر مرکزیت ادبی و گسترش تصوف

پس از سقوط بغداد و ناامنی در شمال و شرق ایران، بسیاری از صوفیان و شاعران ناچار به مهاجرت شدند. این هجرت اجباری برکات فرهنگی زیادی به همراه داشت؛ چرا که دو قلمرو امن یعنی شیراز در جنوب ایران و قونیه در آسیای صغیر (ترکیه امروزی)، به پایتخت‌های جدید شعر و عرفان فارسی تبدیل شدند. آثاری چون مرصادالعباد نوشته نجم‌الدین رازی در همین دوران به نثر نگاشته شد تا راهنمای عملی سالکان در این روزگار آشفته باشد.

جمع‌بندی

جواب پیشنهادی: در بازی‌های حل متقاطع و جدولانه، هدف از طرح پرسش «شاعر و عارف سده هفتم»، یادآوری چهره‌های درخشان عصر طلایی تصوف ایران است. کلمه ۴ حرفی عطار کلید اصلی حل این معماست، اما همواره به تعداد خانه‌ها و حروف همسایه برای انتخاب میان گزینه‌هایی چون مولوی یا عراقی توجه داشته باشید.

پرسش‌های متداول

چرا عطار نیشابوری با وجود زیست در سده ششم، شاعر سده هفتم نامیده می‌شود?
عطار بخش مهمی از اواخر عمر خود و دوران پختگی آثارش را در سال‌های آغازین سده هفتم هجری قمری سپری کرد و شهادت او در جریان حمله مغول در سال ۶۱۸ هجری رخ داد؛ به همین دلیل در منابع مرجع، نام او در زمره بزرگان سده هفتم نیز پدیدار می‌شود.
کدام اثر نثر سده هفتم به سرگذشت صوفیان بزرگ می‌پردازد؟
کتاب منثور «تذکرةالاولیاء» اثر عطار نیشابوری، تنها اثر منثور اصیل اوست که به شرح حال، مناقب و سخنان ۹۶ تن از اولیا و مشایخ متقدم صوفیه پرداخته است.
مهم‌ترین مراکز فرهنگی و پناهگاه عرفای سده هفتم پس از حمله مغول کجا بود؟
پس از ویرانی خراسان، جریان ادبی و صوفیانه ایران به مناطق امن‌تری همچون شیراز در جنوب ایران، قونیه در آسیای صغیر (ترکیه کنونی) و شبه‌قاره هند مهاجرت کرد و حوزه‌های جدید ادبی را ساخت.

تازه‌ترین مطالب

همه مطالب

پیشنهاد مطالعه

چند مطلب تصادفی از آرشیو سوگو، شاید این‌ها هم به کارتان بیاید.

نظرات

هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید!