معنی سریع شعر در این درگه که گه گه
در این درگه، که گه گه، کَه کُه و کُه کَه شود ناگه
مشو غرّه به امروزت که از فردا نهای آگه
معنی بیت: در این دنیا اوضاع همیشه ثابت نمیماند؛ گاهی چیز بزرگ کوچک میشود و گاهی چیز کوچک ناگهان بزرگ میشود. پس به خوشی، قدرت یا موقعیت امروزت مغرور نشو، چون از فردا خبر نداری.
این بیت با بازی زبانی میان «کَه» و «کُه» پیام ناپایداری دنیا را میرساند. شکلهای مختلفی از این بیت در جستجوها دیده میشود، اما معنی اصلی آن روشن است: غرور به حال امروز، کار عاقلانهای نیست.
برای پاسخ کوتاه درسی بنویسید: «دنیا دگرگون و ناپایدار است؛ پس انسان نباید به موقعیت امروز خود مغرور شود، چون از فردای خود خبر ندارد.»
توضیح واژهها و عبارتها
۱در این درگه
در اینجا «درگه» به معنی این جهان و عرصه زندگی است؛ جایی که مقام، دارایی و حال آدمها همیشه در تغییر است.
۲کَه و کُه
«کَه» یعنی کاه و «کُه» کوتاهشده واژه کوه است. شاعر با شباهت صدای این دو واژه بازی کرده است.
۳کَه کُه و کُه کَه شود
یعنی گاهی کاه مثل کوه بزرگ میشود و گاهی کوه مثل کاه کوچک و بیارزش میگردد؛ کنایه از دگرگونی ناگهانی روزگار است.
۴مشو غرّه به امروزت
یعنی به وضع خوب، پیروزی، جوانی، دارایی یا مقام امروز خود مغرور نشو.
۵از فردا نهای آگه
یعنی هیچکس از آینده خود خبر قطعی ندارد؛ ممکن است شرایط ناگهان تغییر کند.
پیام و مفهوم بیت
پیام اصلی بیت این است که دنیا جای ثبات کامل نیست. آدمی نباید به آنچه امروز دارد بیش از اندازه تکیه کند؛ چون روزگار میتواند ناگهان جای بزرگ و کوچک، توانمند و ناتوان، دارا و ندار را عوض کند.
- غرور به مال و مقام پایدار نیست.
- آینده همیشه در اختیار انسان نیست.
- انسان خردمند در خوشی هم فروتنی و احتیاط را فراموش نمیکند.
- ارزش واقعی، آگاهی از ناپایداری دنیا و درست زندگی کردن است.
آرایههای ادبی بیت
- جناس: میان «کَه» و «کُه» که از نظر آوا نزدیکاند اما معنی متفاوت دارند.
- تضاد: میان بزرگی کوه و کوچکی کاه.
- کنایه: کوچک شدن کوه و بزرگ شدن کاه کنایه از زیر و رو شدن اوضاع دنیاست.
- تکرار آهنگین: تکرار «گه»، «که»، «کَه» و «کُه» بیت را خوشآهنگ و بهیادماندنی کرده است.
معنی خیلی کوتاه برای کپی
دنیا ناپایدار است و ممکن است ناگهان همه چیز عوض شود؛ پس به امروزت مغرور نشو، چون از فردا خبر نداری.
جمعبندی
این بیت هشدار میدهد که آدمی نباید به دارایی، توانایی یا جایگاه امروز خود دل ببندد و مغرور شود. روزگار ممکن است ناگهان کوه را کاه و کاه را کوه کند؛ پس بهتر است انسان فروتن، آگاه و آماده تغییر باشد.
نظرات