معنی «این طایفه را طریقتی است که تا اشتها غالب نشود نخورند»
این عبارت از نثر کهن و حکمتآمیز سعدی است و درباره گروهی سخن میگوید که در خوردن غذا اندازه نگه میدارند. معنی آن فقط درباره غذا نیست؛ بلکه به اصل بزرگتری اشاره دارد: پرهیز از زیادهروی و توجه به نیاز واقعی.
معنی واژهها
گروه، دسته یا جماعتی از مردم.
روش، راه و رسم، شیوه زندگی یا عادت رفتاری.
میل به خوردن غذا یا احساس گرسنگی.
چیره شدن، زیاد شدن یا بر انسان غلبه کردن.
معنی ساده عبارت
یعنی این گروه چنین روشی دارند: تا زمانی که واقعاً گرسنه نشوند و میل به غذا در آنها قوی نشود، چیزی نمیخورند. آنها از روی عادت، بیموقع یا بیش از نیاز غذا نمیخورند.
در زبان امروزی میتوان گفت: «این افراد تا وقتی بدنشان واقعاً غذا نخواهد، غذا نمیخورند.» این معنی نشان میدهد که اصل سخن درباره اعتدال و کنترل نفس است.
منظور سعدی چیست؟
سعدی در بسیاری از حکایتها و عبارتهای خود، با جملههای کوتاه نکتههای اخلاقی و تربیتی را بیان میکند. در این عبارت نیز به آداب درست زندگی اشاره دارد. او میخواهد بگوید آدم خردمند کاری را بیدلیل و بیاندازه انجام نمیدهد، حتی اگر آن کار خوردن غذا باشد.
این جمله به «کمخوری افراطی» توصیه نمیکند؛ بلکه از پرخوری و خوردن بینیازانه پرهیز میدهد. یعنی غذا خوردن باید با نیاز واقعی بدن و با رعایت اندازه همراه باشد.
بازنویسی روان برای دانشآموزان
این گروه روش خاصی دارند: تا وقتی واقعاً گرسنه نشوند غذا نمیخورند. آنها در خوردن زیادهروی نمیکنند و به اندازه نیاز خود غذا میخورند.
پیام اخلاقی عبارت
- در زندگی باید اعتدال و میانهروی داشت.
- نباید فقط از روی هوس و عادت غذا خورد.
- آدم خردمند نیاز واقعی خود را از میل زودگذر جدا میکند.
- پرهیز از زیادهروی باعث آرامش و سلامت زندگی میشود.
- کنترل خواستهها یکی از نشانههای تربیت و خردمندی است.
کاربرد امروزی این جمله
امروز هم میتوان از این جمله برای یادآوری میانهروی استفاده کرد. مثلاً وقتی کسی بدون گرسنگی و فقط از روی عادت چیزی میخورد، میتوان گفت این سخن سعدی یادآور آن است که هر کاری باید در وقت و اندازه مناسب انجام شود.
آرایه و نکته ادبی
این عبارت نمونهای از نثر موجز و پندآموز سعدی است. او با واژههای کم، یک پیام اخلاقی روشن میدهد. استفاده از کلمه «طریقت» هم نشان میدهد که این رفتار فقط یک کار اتفاقی نیست، بلکه راه و روش زندگی آن گروه است.
پرسشهای رایج
طایفه در این جمله یعنی چه؟
یعنی گروه یا دستهای از مردم.
طریقتی است یعنی چه؟
یعنی روش، شیوه یا راه و رسمی دارند.
تا اشتها غالب نشود یعنی چه؟
یعنی تا زمانی که گرسنگی یا میل واقعی به غذا زیاد نشود.
پیام کلی عبارت چیست؟
پیام آن میانهروی، پرهیز از پرخوری و توجه به نیاز واقعی است.
جمعبندی
معنی عبارت این است که گروهی از مردم روشی دارند که تا واقعاً گرسنه نشوند غذا نمیخورند. سعدی با این جمله به اعتدال، کنترل خواستهها و دوری از زیادهروی اشاره میکند.
نظرات