کهکشانی که ما در آن زندگی میکنیم چه نام دارد

جهان هستی از میلیاردها کهکشان بزرگ و کوچک تشکیل شده است که هر کدام میزبان میلیاردها ستاره، سیاره، گاز و غبارهای فضایی هستند. در میان این فضای بی‌کران، ما انسان‌ها به همراه منظومه شمسی در گوشه‌ای از یک ساختار عظیم و شگفت‌انگیز مارپیچی سکونت داریم که آن را با نام راه شیری می‌شناسیم. شناخت ویژگی‌ها، ابعاد و موقعیت دقیق زمین در این خانه کیهانی، یکی از جذاب‌ترین مباحث نجوم مدرن است.

ساختار و ابعاد خانه کیهانی ما

کهکشان راه شیری یک ساختار پویا و بسیار عظیم دارد. دانشمندان با استفاده از تلسکوپ‌های فضایی پیشرفته توانسته‌اند نقشه‌ای کلی از این شاهکار فضایی ترسیم کنند که مهم‌ترین ویژگی‌های فیزیکی آن به شرح زیر است:

• کهکشان راه شیری یک کهکشان مارپیچی میله‌ای (Barred Spiral Galaxy) است که از یک هسته مرکزی، یک میله کشیده در میان آن، بازوهای مارپیچی متعدد و یک هاله بزرگ تشکیل شده است.
• قطر دیسک نوری و مرئی این کهکشان حدود ۱۰۰,۰۰۰ تا ۱۲۰,۰۰0 سال نوری تخمین زده می‌شود، اما ابعاد هاله ماده تاریک پیرامون آن تا نزدیک به ۲ میلیون سال نوری گسترده شده است.
• ضخامت دیسک ستاره‌ای در محل استقرار بازوها حدود ۱,۰۰۰ سال نوری است، در حالی که این ضخامت در بخش برآمدگی مرکزی یا همان هسته بسیار بیشتر و متراکم‌تر می‌شود.
• سن قدیمی‌ترین ستارگان راه شیری حدود ۱۳.۶ میلیارد سال برآورد شده که نشان می‌دهد این کهکشان اندکی پس از واقعه بیگ‌بنگ (انفجار بزرگ) و در جهان اولیه شکل گرفته است.

آدرس دقیق زمین و منظومه شمسی در کهکشان

بسیاری از افراد تصور می‌کنند که زمین در مرکز کهکشان قرار دارد، اما در واقعیت ما در حومه و بخش‌های بیرونی این ساختار عظیم زندگی می‌کنیم. برای درک بهتر آدرس کیهانی خود، مشخصات زیر موقعیت دقیق ما را نشان می‌دهند:

تعداد ستارگان و اسرار درون راه شیری

کهکشان راه شیری خانه‌ای شلوغ و پر از اجرام شگفت‌انگیز است. بررسی محتویات این سیستم بزرگ، ابعاد واقعی آن را بهتر نمایان می‌سازد:

• اخترشناسان تعداد ستارگان کهکشان راه شیری را بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد ستاره تخمین می‌زنند؛ علت این بازه متغیر، وجود میلیاردها کوتوله سرخ کم‌نور و پنهان در میان غبارهای غلیظ کیهانی است.
• در قلب و مرکز کهکشان، یک سیاه‌چاله کلان‌جرم و فوق‌العاده پرجمعیت به نام «کمان آ*» (Sagittarius A*) قرار دارد که جرمی معادل ۴ میلیون برابر خورشید ما دارد و همه چیز حول گرانش آن می‌چرخد.
• داده‌های تلسکوپ‌های فضایی نشان می‌دهند که تعداد سیارات موجود در راه شیری احتمالا از تعداد ستارگان آن بیشتر است و به طور میانگین هر ستاره حداقل میزبان یک سیاره در مدار خود است.

بررسی ابعاد گوناگون این همسایگی بزرگ فضایی نشان می‌دهد که منظومه کوچک ما تنها بخش بسیار ناچیزی از یک اقیانوس کیهانی غول‌پیکر است که همچنان بخش زیادی از اسرار آن برای انسان ناشناخته باقی مانده است.

پرسش‌های متداول