امام خمینی (ره) نخستین بیانیه سیاسی صریح و دعوت به قیام عمومی علیه حکومت پهلوی را در اردیبهشت سال ۱۳۴۲ و در پی حادثه خونین مدرسه فیضیه قم (۲ فروردین ۱۳۴۲) صادر کردند.
جزئیات تاریخی:
- مناسبت: این بیانیه در اعتراض به حمله نیروهای رژیم پهلوی به مدرسه فیضیه و کشتار طلاب، همچنین تصویب لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی (که از سوی دولت اسدالله علم به عنوان گامی برای کاهش نفوذ روحانیت طراحی شده بود) منتشر شد.
- محتوای بیانیه: امام خمینی در این بیانیه، حکومت پهلوی را به همکاری با اسرائیل و آمریکا متهم کردند و بر لزوم مقاومت روحانیت و مردم تأکید نمودند.
- پیامدها: این موضعگیری سرآغاز قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ بود که به دستگیری و تبعید امام انجامید.