بعد از مختار چه کسانی بر کوفه حکومت کردند؟
پاسخ کوتاه: بعد از کشته شدن مختار ثقفی در سال ۶۷ هجری، کوفه به دست مصعب بن زبیر افتاد که از طرف برادرش عبدالله بن زبیر بر عراق حکومت میکرد. چند سال بعد، با شکست و کشته شدن مصعب، کوفه زیر حکومت عبدالملک بن مروان و امویان رفت.
برای فهم این دوره باید توجه کرد که پس از واقعه کربلا، کوفه میان چند قدرت درگیر بود: طرفداران مختار، زبیریان، امویان و گروههای محلی. بنابراین حکومت کوفه پس از مختار یک انتقال ساده و آرام نبود، بلکه نتیجه جنگ و محاصره بود.
ترتیب حکومت کوفه بعد از مختار
جدول زمانی کوتاه
| دوره | حاکم یا قدرت اصلی | توضیح |
|---|---|---|
| ۶۶ تا ۶۷ ق | مختار ثقفی | مختار با شعار خونخواهی امام حسین علیهالسلام در کوفه قدرت گرفت. |
| پس از ۶۷ ق | مصعب بن زبیر | پس از شکست مختار، کوفه زیر فرمان زبیریان و حکومت مصعب قرار گرفت. |
| ۷۲ ق / حدود ۶۹۱ م | عبدالملک بن مروان | عبدالملک، مصعب را شکست داد و عراق و کوفه را به قلمرو امویان بازگرداند. |
| پس از تسلط امویان | بشر بن مروان، سپس حجاج بن یوسف | این افراد از سوی دستگاه اموی اداره عراق، از جمله کوفه و بصره، را بر عهده گرفتند. |
مصعب بن زبیر چه نقشی داشت؟
مصعب بن زبیر، برادر عبدالله بن زبیر، ابتدا حاکم بصره بود. او برای از میان بردن حکومت مختار به سوی کوفه حرکت کرد، شهر را محاصره کرد و سرانجام مختار و یاران باقیماندهاش را شکست داد. پس از آن، اداره کوفه و عراق در دست زبیریان قرار گرفت.
پس چرا نام عبدالملک بن مروان هم میآید؟
حکومت مصعب بر عراق پایدار نماند. عبدالملک بن مروان، خلیفه اموی، برای بازپسگیری عراق با مصعب جنگید. با شکست مصعب، کوفه از دست زبیریان خارج شد و دوباره زیر فرمان امویان قرار گرفت. پس اگر سؤال «بعد از مختار» را به صورت فوری بپرسیم، جواب «مصعب بن زبیر» است؛ اما اگر ادامه روند تاریخی را بخواهیم، باید «عبدالملک بن مروان و حاکمان اموی پس از او» را هم ذکر کنیم.
نظرات